«کت چرمی» از جمله فیلم‌هایی است که باعث اتفاقاتِ پس از خود می‌شود

«کت چرمی» از جمله فیلم‌هایی است که باعث اتفاقاتِ پس از خود می‌شود

منتقد سینما گفت: فیلم‌هایی هستند که منجر به اتفاقاتی پس از خودشان می شوند. اگر «کت چرمی» بتواند این موضوع را بین مدیران و آحاد جامعه بیاندازد که چنین مسائلی وجود دارد و مثلا چنین مهمانی‌هایی برگزار می‌شود که در آنها دختران و توانجویان بهزیستی مسائلی دارند، می‌تواند اتفاق بزرگی را در جامعه رقم بزند.

سعید اسلام‌زاده در گفت وگو با خبرنگار سینمایی ایرنا و در نقد فیلم سینمایی کت چرمی (حسین میرزامحمدی ۱۴۰۱) که این روزها درحال اکران است، بیان کرد: به لحاظ قصه پردازی و الگوهای آن در این فیلم یک قهرمان تنها را داریم که می خواهد کار ناتمام یک سیستم را انجام دهد و او را به جای یک سیستم می پذیریم که مشکلات ما را حل می کند هرچند همه می دانیم که در واقعیت هرگز این گونه نیست و ترمزها و دست اندازها و موانعی که جلوی چنین آدم ها هست آنقدر زیاد است که همگی کنار می کشند؛ چه در شکل روزنامه نگارانه، چه در شکل پلیسی و چه در شکل مامور دولتی که خارج از فضای قانون وظیفه خودش را انجام می دهد اما بالادستی ها می گویند که این پرونده از شما گرفته شده و کاری با آن ندارید.

وی افزود: در این حوزه همواره به دلایل برون متنی و دلایلی که به خارج از سینما ارتباط می یابد با ضدقهرمانی قوی به لحاظ شخصیت پردازی یا بار دراماتیک روبرو نمی شویم و ضدقهرمان های ما (در تعدادی زیادی از فیلم های جشنواره گذشته این موضوع را دیدم و این نقد را هم به فیلمسازان مطرح کردم) انگار از جایی حذف و غیب می شوند و می روند و ما آنها را نمی بینیم و از جایی نمی بینیم که قهرمان ما با چه کسی در حال مبارزه است.

این منتقد ادامه داد: شاید تعبیر دیگر این باشد که فساد و عمل شر که در مقابل خیری است که قهرمان دست به مبارزه با آن می زند آنقدر گسترده است که دست به هرجایی بزنید و با هرقسمتی از سیستم که مبارزه کنید در حال مبارزه با ضدقهرمان فیلم هستی، این موضوعی است که در مورد کت چرمی یا بسیاری از فیلم های سینمای ایران می شود مطرح کرد.

اسلام‌زاده یادآور شد: به کارگردان فیلم هم گفتم که ما با یک ربع پایانی گنگ و مبهم مواجه ایم که سریع تمام می شود. انگار سروته قضیه هم می آید و ایشان گفتند که یک ربع پایانی دوباره تدوین شده و باید دوباره آن را در سینما ببینم که آیا ضعف های قصه پردازی حذف شده است یا خیر.

وی تصریح کرد: در مجموع در فیلم های با موضوعات اجتماعی در دو دهه اخیر ایران این ضعف یا مسئله را می بینیم که ضدقهرمان محبوب نداریم (کسی که جذاب است و حتی جاهایی ممکن است محبوب مخاطب هم قرار گیرد) و اینها بخشی از همان مسائل بیرون از سینماست که فیلمسازان باید با انتخاب بازیگر برای نقش ضدقهرمان و نوع ساختار داستان قصه را به این سمت ببرند.

این منتقد تاکید کرد: موضوعی که در مورد کارهایی از این دست که در گونه فضای سینمای اجتماعی ما مطرح می شود این است که سینمای اجتماعی قرار است یک مسئله پنهان در جامعه را مطرح و آن را از موضوع پنهانی که مردم نمی دانند به مسئله ای اجتماعی بدل کند که پس از آن حرکتی از نقطه آ به نقط ب اتفاق بیفتد. شاید نمونه آشکار چنین اثری فیلم دایره مینای (داریوش مهرجویی ۱۳۵۷) است که مسئله خون و خون فروشی و خون های کثیف را مطرح می کند و این ماجرا و گفته ها منجر به تاسیس سازمانی به نام سازمان انتقال خون می شود.

وی افزود: مثال های دیگری هم وجود دارد: فیلم بودن یا نبودن (کیانوش عیاری ۱۳۷۷) که در مورد اهدای عضو یا فیلم عروس آتش (۱۳۷۸) که خسرو سینایی در مورد خودسوزی ساخت، فیلم هایی هستند که منجر به اتفاقاتی پس از خودشان می شوند. اگر کت چرمی بتواند این موضوع را بین مدیران و آحاد جامعه بیاندازد که چنین مسائلی وجود دارد و مثلا چنین مهمانی هایی برگزار می شود که در آنها دختران و توانجویان بهزیستی چنین مسائلی دارند می تواند اتفاق بزرگی را در جامعه رقم بزند.

اسلام‌زاده خاطرنشان کرد: در اینجا مسئله مطالعات فرهنگی و موضوعاتی که خارج از سینماست، مطرح می شود و سینما به نوعی موجز و حرکت دهنده این کارها و تفکرات است. در چنین سینمایی باید بسیار قدرتمند حرکت کرد وگرنه این سینما، سینمایی می شود که صرفا سرگرم کننده و قرار است مردم را برای ساعاتی سرگرم کرده و تمام شود و برود که از این دست کارها زیاد داریم.

وی ادامه داد: شاید بسیاری از فیلم های اجتماعی مسائل جامعه را بسیار عریان نشان دهند مانند طلاق، اعتیاد، کودکان کار و اما در نهایت ساختار یا نتیجه گیری فیلم این باشد که من مخاطب وقتی از سالن بیرون می آیم همان دوساعت درگیرش هستم و اتفاقی برایم نمی افتد و این قصه فیلم در ذهنم ادامه پیدا نمی کند. فقط جایی که سینما منجر به حرکتی شود می توانیم بگوییم سینمای اجتماعی کار خودش را کرده و حرکتی را انجام داده است.

این منتقد بیان کرد: کت چرمی براساس یک الگوی اسطوره شناسی ساخته شده که کاملا مبتنی بر الگوی سفر قهرمان است که قهرمان قصه از نقطه ای حرکت می کند و به جنگ شر می رود و در نهایت شکستش می دهد و این الگو مانند یک شابلون و یک الگوی کامل در خدمت سازندگان فیلم است که قصه خوش ساخت باشد و بشود آن را دید.

منبع : ایرنا